Abstract Wikipedia:Giới thiệu
Abstract Wikipedia là gì?
Abstract Wikipedia là một dự án chị em mới của Wikipedia.
Tầm nhìn của Wikipedia là một thế giới nơi mà Mọi người đều có quyền tiếp cận toàn bộ tri thức nhân loại. Abstract Wikipedia sẽ hỗ trợ những cộng đồng tình nguyện viên đang đóng góp cho Wikipedia và các dự án quan trong việc thu hẹp khoảng cách tri thức một cách hiệu quả hơn.
Wikipedia có các bài viết hơn 20 triệu chủ đề bằng hơn 300 ngôn ngữ, nhưng không ngôn ngữ nào trong số này tiếp cận 20 triệu chủ đề đó một cách riêng lẻ: Tiếng Anh có hơn 7 triệu bài viết, Tiếng Croatia 230 000 bài, và Tiếng Swahili là 100 000 bài. Trừ phi bạn biết sử dụng những ngôn ngữ đó, còn không thì bạn không dễ để tiếp cận những kiến thức đó. Mặc dù máy dịch thuật đã có những bước tiến đáng kể nhờ vào các cải tiến gần đây trong lĩnh vực AI, nhưng công nghệ này vẫn chưa đạt đến mức có thể tạo ra các bản dịch đáng tin cậy đối với nhiều ngôn ngữ.
Abstract Wikipedia thực hiện điều này mà không cần dựa vào AI. Mọi bước trong quy trình đều nằm dưới sự kiểm soát của con người, đồng thời các tình nguyện viên có thể tiếp cận và chỉnh sửa nội dung. Hệ thống không gặp tình trạng "ảo giác" hay những lỗi sai không thể giải thích và không thể khắc phục: nếu có bất kỳ sai sót nào, vấn đề đều có thể được truy xuất và xử lý, bên cạnh sự minh bạch tuyệt đối về cách thức tạo ra văn bản. Nguồn gốc và lai lịch thông tin đều được lưu giữ và có thể kiểm chứng. Đây không đơn thuần là một mô hình xác suất ngẫu nhiên chọn ra thủ đô của Kenya mỗi khi vận hành; đây là tri thức do con người biên soạn và làm chủ.
Abstract Wikipedia hoạt động như thế nào?
Các bài viết trên Abstract Wikipedia được lưu trữ dưới dạng một hệ thống ký hiệu độc lập với ngôn ngữ tự nhiên. Giao diện của Abstract Wikipedia cho phép các tình nguyện viên tạo và duy trì hệ thống ký hiệu phi ngôn ngữ này. Ở bước tiếp theo, hệ thống ký hiệu này được chuyển đổi thành văn bản bằng ngôn ngữ tự nhiên. Các quy trình cần thiết để thực hiện việc này cũng do cộng đồng tình nguyện viên xây dựng và duy trì trên Wikifunctions. Các quy trình này có thể sử dụng dữ liệu từ Wikidata, như số liệu dân số, ngày sinh hoặc các dạng thức ngữ pháp bất quy tắc, vốn đã được cộng đồng tình nguyện viên bổ sung và duy trì trên Wikidata.
Truy cập Help:How to create an article cho hướng dẫn từng bước.
Ví dụ nha: Nigeria is the most populous country in Africa. Trong Abstract Wikipedia, nó sẽ lưu trữ như thế này:
Hoặc nếu chúng ta dùng nhãn tiếng Anh cho mấy cái mã định danh:
Đây là một dòng gọi hàm trên Wikifunctions. Tùy thuộc vào ngôn ngữ, một hàm khác sẽ được gọi. Đối với tiếng Anh, ta có dòng gọi hàm này:
Và đây là kết quả trong văn bản Tiếng Anh
If we had chosen German, another function would be called:
And that in turn would result in the following German text:
An example with more languages can be found here.
Abstract Wikipedia brings together numerous communities from the Wikimedia Movement and allows them to work together. Basic lexical data and structured data about many topics from Wikidata, functions that capture the necessary computations from Wikifunctions, and images and maps from Wikimedia Commons are all tied together in Abstract Wikipedia and made available for the more than 300 language editions of Wikipedia.
The goal of Abstract Wikipedia is to make more knowledge available to more people in more languages, and to allow volunteer editors to be more effective and work across languages, no matter what language they speak. Improvements to the knowledge will automatically propagate to the Wikipedias, errors will be spotted faster and fixed more effectively, and collaborations across languages become possible. We are tearing down the language barriers which are keeping knowledge apart.